User:B9 hummingbird hovering/Avadhuta Gita

Avadhūta Gītā A spontaneous song and philosophical poem attributed to Rishi Dattatreya and reputed to have been transcribed by two of his disciples in Sanskrit according to the Nath tradition. It is a key example of Absolute Non-Dual Philosophy. atha prathamo'dhyāyaḥ || īśvarānugrahādeva puṁsāmadvaitavāsanā | mahadbhayaparitrāṇādviprāṇāmupajāyate ||1|| yenedaṁ pūritaṁ sarvamātmanaivāatmanātmani | nirākāraṁ kathaṁ vande hyabhinnaṁ śivamavyayam ||2|| pañcabhūtātmakaṁ viśvaṁ marīcijalasannibham | kasyāpyaho namaskuryāmahameko nirañjanaḥ ||3|| ātmaiva kevalaṁ sarvaṁ bhedābhedo na vidyate | asti nāsti kathaṁ brūyāṁ vismayaḥ pratibhāti me ||4|| vedāntasārasarvasvaṁ jñānaṁ vijñānameva ca | ahamātmā nirākāraḥ sarvavyāpī svabhāvataḥ ||5|| yo vai sarvātmako devo niṣkalo gaganopamaḥ | svabhāvanirmalaḥ śuddhaḥ sa evāyaṁ na saṁśayaḥ ||6|| ahamevāvyayo'nantaḥ śuddhavijñānavigrahaḥ | sukhaṁ duḥkhaṁ na jānāmi kathaṁ kasyāpi vartate ||7|| na mānasaṁ karma śubhāśubhaṁ me na kāyikaṁ karma śubhāśubhaṁ me | na vācikaṁ karma śubhāśubhaṁ me jñānāmṛtaṁ śuddhamatīndriyo'ham ||8|| mano vai gaganākāraṁ mano vai sarvatomukham | mano'tītaṁ manaḥ sarvaṁ na manaḥ paramārthataḥ ||9|| ahamekamidaṁ sarvaṁ vyomātītaṁ nirantaram | paśyāmi kathamātmānaṁ pratyakśaṁ vā tirohitam ||10|| tvamevamekaṁ hi kathaṁ na budhyase samaṁ hi sarveṣu vimṛṣṭamavyayam | sadodito'si tvamakhaṇḍitaḥ prabho divā ca naktaṁ ca kathaṁ hi manyase ||11|| ātmānaṁ satataṁ viddhi sarvatraikaṁ nirantaram | ahaṁ dhyātā paraṁ dhyeyamakhaṇḍaṁ khaṇḍyate katham ||12|| na jāto na mṛto'si tvaṁ na te dehaḥ kadācana | sarvaṁ brahmeti vikhyātaṁ bravīti bahudhā śrutiḥ ||13|| sa bāhyābhyantaro'si tvaṁ śivaḥ sarvatra sarvadā | itastataḥ kathaṁ bhrāntaḥ pradhāvasi piśācavat ||14|| saṁyogaśca viyogaśca vartate na ca te na me | na tvaṁ nāhaṁ jagannedaṁ sarvamātmaiva kevalam ||15|| śabdādipañcakasyāsya naivāsi tvaṁ na te punaḥ | tvameva paramaṁ tattvamataḥ kiṁ paritapyase ||16|| janma mṛtyurna te cittaṁ bandhamokśau śubhāśubhau | kathaṁ rodiṣi re vatsa nāmarūpaṁ na te na me ||17|| aho citta kathaṁ bhrāntaḥ pradhāvasi piśācavat | abhinnaṁ paśya cātmānaṁ rāgatyāgātsukhī bhava ||18|| tvameva tattvaṁ hi vikāravarjitaṁ niṣkampamekaṁ hi vimokśavigraham | na te ca rāgo hyathavā virāgaḥ kathaṁ hi santapyasi kāmakāmataḥ ||19|| vadanti śrutayaḥ sarvāḥ nirguṇaṁ śuddhamavyayam | aśarīraṁ samaṁ tattvaṁ tanmāṁ viddhi na saṁśayaḥ ||20|| sākāramanṛtaṁ viddhi nirākāraṁ nirantaram | etattattvopadeśena na punarbhavasambhavaḥ ||21|| ekameva samaṁ tattvaṁ vadanti hi vipaścitaḥ | rāgatyāgātpunaścittamekānekaṁ na vidyate ||22|| anātmarūpaṁ ca kathaṁ samādhi- rātmasvarūpaṁ ca kathaṁ samādhiḥ | astīti nāstīti kathaṁ samādhi- rmokśasvarūpaṁ yadi sarvamekam ||23|| viśuddho'si samaṁ tattvaṁ videhastvamajo'vyayaḥ | jānāmīha na jānāmītyātmānaṁ manyase katham ||24|| tattvamasyādivākyena svātmā hi pratipāditaḥ | neti neti śrutirbrūyādanṛtaṁ pāñcabhautikam ||25|| ātmanyevātmanā sarvaṁ tvayā pūrṇaṁ nirantaram | dhyātā dhyānaṁ na te cittaṁ nirlajjaṁ dhyāyate katham ||26|| śivaṁ na jānāmi kathaṁ vadāmi śivaṁ na jānāmi kathaṁ bhajāmi | ahaṁ śivaścetparamārthathatattvaṁ samasvarūpaṁ gaganopamaṁ ca ||27|| nāhaṁ tattvaṁ samaṁ tattvaṁ kalpanāhetuvarjitam | grāhyagrāhakanirmuktaṁ svasaṁvedyaṁ kathaṁ bhavet ||28|| anantarūpaṁ na hi vastu kiṁci- ttattvasvarūpaṁ na hi vastu kiṁcit | ātmaikarūpaṁ paramārthatattvaṁ na hiṁsako vāpi na cāpyahiṁsā ||29|| viśuddho'si samaṁ tattvaṁ videhamajamavyayam | vibhramaṁ kathamātmārthe vibhrānto'haṁ kathaṁ punaḥ ||30|| ghaṭe bhinne ghaṭākāśaṁ sulīnaṁ bhedavarjitam | śivena manasā śuddho na bhedaḥ pratibhāti me ||31|| na ghaṭo na ghaṭākāśo na jīvo na jīvavigrahaḥ | kevalaṁ brahma saṁviddhi vedyavedakavarjitam ||32|| sarvatra sarvadā sarvamātmānaṁ satataṁ dhruvam | sarvaṁ śūnyamaśūnyaṁ ca tanmāṁ viddhi na saṁśayaḥ ||33|| vedā na lokā na surā na yajñā varṇāśramo naiva kulaṁ na jātiḥ | na dhūmamārgo na ca dīptimārgo brahmaikarūpaṁ paramārthatattvam ||34|| vyāpyavyāpakanirmuktaḥ tvamekaḥ saphalaṁ yadi | pratyakśaṁ cāparokśaṁ ca hyātmānaṁ manyase katham ||35|| advaitaṁ kecidicchanti dvaitamicchanti cāpare | samaṁ tattvaṁ na vindanti dvaitādvaitavivarjitam ||36|| śvetādivarṇarahitaṁ śabdādiguṇavarjitam | kathayanti kathaṁ tattvaṁ manovācāmagocaram ||37|| yadā'nṛtamidaṁ sarvaṁ dehādigaganopamam | tadā hi brahma saṁvetti na te dvaitaparamparā ||38|| pareṇa sahajātmāpi hyabhinnaḥ pratibhāti me | vyomākāraṁ tathaivaikaṁ dhyātā dhyānaṁ kathaṁ bhavet ||39|| yatkaromi yadaśnāmi yajjuhomi dadāmi yat | etatsarvaṁ na me kiṁcidviśuddho'hamajo'vyayaḥ ||40|| sarvaṁ jagadviddhi nirākṛtīdaṁ sarvaṁ jagadviddhi vikārahīnam | sarvaṁ jagadviddhi viśuddhadehaṁ sarvaṁ jagadviddhi śivaikarūpam ||41|| tattvaṁ tvaṁ na hi sandehaḥ kiṁ jānāmyathavā punaḥ | asaṁvedyaṁ svasaṁvedyamātmānaṁ manyase katham ||42|| māyā'māyā kathaṁ tāta chāyā'chāyā na vidyate | tattvamekamidaṁ sarvaṁ vyomākāraṁ nirañjanam ||43|| ādimadhyāntamukto'haṁ na baddho'haṁ kadācana | svabhāvanirmalaḥ śuddha iti me niścitā matiḥ ||44|| mahadādi jagatsarvaṁ na kiṁcitpratibhāti me | brahmaiva kevalaṁ sarvaṁ kathaṁ varṇāśramasthitiḥ ||45|| jānāmi sarvathā sarvamahameko nirantaram | nirālambamaśūnyaṁ ca śūnyaṁ vyomādipañcakam ||46|| na ṣaṇḍho na pumānna strī na bodho naiva kalpanā | sānando vā nirānandamātmānaṁ manyase katham ||47|| ṣaḍaṅgayogānna tu naiva śuddhaṁ manovināśānna tu naiva śuddham | gurūpadeśānna tu naiva śuddhaṁ svayaṁ ca tattvaṁ svayameva buddham ||48|| na hi pañcātmako deho videho vartate na hi | ātmaiva kevalaṁ sarvaṁ turīyaṁ ca trayaṁ katham ||49|| na baddho naiva mukto'haṁ na cāhaṁ brahmaṇaḥ pṛthak | na kartā na ca bhoktāhaṁ vyāpyavyāpakavarjitaḥ ||50|| yathā jalaṁ jale nyastaṁ salilaṁ bhedavarjitam | prakṛtiṁ puruṣaṁ tadvadabhinnaṁ pratibhāti me ||51|| yadi nāma na mukto'si na baddho'si kadācana | sākāraṁ ca nirākāramātmānaṁ manyase katham ||52|| jānāmi te paraṁ rūpaṁ pratyakśaṁ gaganopamam | yathā paraṁ hi rūpaṁ yanmarīcijalasannibham ||53|| na gururnopadeśaśca na copādhirna me kriyā | videhaṁ gaganaṁ viddhi viśuddho'haṁ svabhāvataḥ ||54|| viśuddho'sya śarīro'si na te cittaṁ parātparam | ahaṁ cātmā paraṁ tattvamiti vaktuṁ na lajjase ||55|| kathaṁ rodiṣi re citta hyātmaivātmātmanā bhava | piba vatsa kalātītamadvaitaṁ paramāmṛtam ||56|| naiva bodho na cābodho na bodhābodha eva ca | yasyedṛśaḥ sadā bodhaḥ sa bodho nānyathā bhavet ||57|| jñānaṁ na tarko na samādhiyogo na deśakālau na gurūpadeśaḥ | svabhāvasaṁvittarahaṁ ca tattva- mākāśakalpaṁ sahajaṁ dhruvaṁ ca ||58|| na jāto'haṁ mṛto vāpi na me karma śubhāśubham | viśuddhaṁ nirguṇaṁ brahma bandho muktiḥ kathaṁ mama ||59|| yadi sarvagato devaḥ sthiraḥ pūrṇo nirantaraḥ | antaraṁ hi na paśyāmi sa bāhyābhyantaraḥ katham ||60|| sphuratyeva jagatkṛtsnamakhaṇḍitanirantaram | aho māyāmahāmoho dvaitādvaitavikalpanā ||61|| sākāraṁ ca nirākāraṁ neti netīti sarvadā | bhedābhedavinirmukto vartate kevalaḥ śivaḥ ||62|| na te ca mātā ca pitā ca bandhuḥ na te ca patnī na sutaśca mitram | na pakśapātī na vipakśapātaḥ kathaṁ hi saṁtaptiriyaṁ hi citte ||63|| divā naktaṁ na te cittaṁ udayāstamayau na hi | videhasya śarīratvaṁ kalpayanti kathaṁ budhāḥ ||64|| nāvibhaktaṁ vibhaktaṁ ca na hi duḥkhasukhādi ca | na hi sarvamasarvaṁ ca viddhi cātmānamavyayam ||65|| nāhaṁ kartā na bhoktā ca na me karma purā'dhunā | na me deho videho vā nirmameti mameti kim ||66|| na me rāgādiko doṣo duḥkhaṁ dehādikaṁ na me | ātmānaṁ viddhi māmekaṁ viśālaṁ gaganopamam ||67|| sakhe manaḥ kiṁ bahujalpitena sakhe manaḥ sarvamidaṁ vitarkyam | yatsārabhūtaṁ kathitaṁ mayā te tvameva tattvaṁ gaganopamo'si ||68|| yena kenāpi bhāvena yatra kutra mṛtā api | yoginastatra līyante ghaṭākāśamivāmbare ||69|| tīrthe cāntyajagehe vā naṣṭasmṛtirapi tyajan | samakāle tanuṁ muktaḥ kaivalyavyāpako bhavet ||70|| dharmārthakāmamokśāṁśca dvipadādicarācaram | manyante yoginaḥ sarvaṁ marīcijalasannibham ||71|| atītānāgataṁ karma vartamānaṁ tathaiva ca | na karomi na bhuñjāmi iti me niścalā matiḥ ||72|| śūnyāgāre samarasapūta- stiṣṭhannekaḥ sukhamavadhūtaḥ | carati hi nagnastyaktvā garvaṁ vindati kevalamātmani sarvam ||73|| tritayaturīyaṁ nahi nahi yatra vindati kevalamātmani tatra | dharmādharmau nahi nahi yatra baddho muktaḥ kathamiha tatra ||74|| vindati vindati nahi nahi mantraṁ chandolakśaṇaṁ nahi nahi tantram | samarasamagno bhāvitapūtaḥ pralapitametatparamavadhūtaḥ ||75|| sarvaśūnyamaśūnyaṁ ca satyāsatyaṁ na vidyate | svabhāvabhāvataḥ proktaṁ śāstrasaṁvittipūrvakam ||76|| iti prathamo'dhyāyaḥ ||1|| atha dvitīyo'dhyāyaḥ || bālasya vā viṣayabhogaratasya vāpi mūrkhasya sevakajanasya gṛhasthitasya | etadguroḥ kimapi naiva na cintanīyaṁ ratnaṁ kathaṁ tyajati ko'pyaśucau praviṣṭam ||1|| naivātra kāvyaguṇa eva tu cintanīyo grāhyaḥ paraṁ guṇavatā khalu sāra eva | sindūracitrarahitā bhuvi rūpaśūnyā pāraṁ na kiṁ nayati nauriha gantukāmān ||2|| prayatnena vinā yena niścalena calācalam | grastaṁ svabhāvataḥ śāntaṁ caitanyaṁ gaganopamam ||3|| ayatnāchālayedyastu ekameva carācaram | sarvagaṁ tatkathaṁ bhinnamadvaitaṁ vartate mama ||4|| ahameva paraṁ yasmātsārātsārataraṁ śivam | gamāgamavinirmuktaṁ nirvikalpaṁ nirākulam ||5|| sarvāvayavanirmuktaṁ tathāhaṁ tridaśārcitam | saṁpūrṇatvānna gṛhṇāmi vibhāgaṁ tridaśādikam ||6|| pramādena na sandehaḥ kiṁ kariṣyāmi vṛttimān | utpadyante vilīyante budbudāśca yathā jale ||7|| mahadādīni bhūtāni samāpyaivaṁ sadaiva hi | mṛdudravyeṣu tīkśṇeṣu guḍeṣu kaṭukeṣu ca ||8|| kaṭutvaṁ caiva śaityatvaṁ mṛdutvaṁ ca yathā jale | prakṛtiḥ puruṣastadvadabhinnaṁ pratibhāti me ||9|| sarvākhyārahitaṁ yadyatsūkśmātsūkśmataraṁ param | manobuddhīndriyātītamakalaṅkaṁ jagatpatim ||10|| īdṛśaṁ sahajaṁ yatra ahaṁ tatra kathaṁ bhavet | tvameva hi kathaṁ tatra kathaṁ tatra carācaram ||11|| gaganopamaṁ tu yatproktaṁ tadeva gaganopamam | caitanyaṁ doṣahīnaṁ ca sarvajñaṁ pūrṇameva ca ||12|| pṛthivyāṁ caritaṁ naiva mārutena ca vāhitam | variṇā pihitaṁ naiva tejomadhye vyavasthitam ||13|| ākāśaṁ tena saṁvyāptaṁ na tadvyāptaṁ ca kenacit | sa bāhyābhyantaraṁ tiṣṭhatyavacchinnaṁ nirantaram ||14|| sūkśmatvāttadadṛśyatvānnirguṇatvācca yogibhiḥ | ālambanādi yatproktaṁ kramādālambanaṁ bhavet ||15|| satatā'bhyāsayuktastu nirālambo yadā bhavet | tallayāllīyate nāntarguṇadoṣavivarjitaḥ ||16|| viṣaviśvasya raudrasya mohamūrcchāpradasya ca | ekameva vināśāya hyamoghaṁ sahajāmṛtam ||17|| bhāvagamyaṁ nirākāraṁ sākāraṁ dṛṣṭigocaram | bhāvābhāvavinirmuktamantarālaṁ taducyate ||18|| bāhyabhāvaṁ bhavedviśvamantaḥ prakṛtirucyate | antarādantaraṁ jñeyaṁ nārikelaphalāmbuvat ||19|| bhrāntijñānaṁ sthitaṁ bāhyaṁ samyagjñānaṁ ca madhyagam | madhyānmadhyataraṁ jñeyaṁ nārikelaphalāmbuvat ||20|| paurṇamāsyāṁ yathā candra eka evātinirmalaḥ | tena tatsadṛśaṁ paśyeddvidhādṛṣṭirviparyayaḥ ||21|| anenaiva prakāreṇa buddhibhedo na sarvagaḥ | dātā ca dhīratāmeti gīyate nāmakoṭibhiḥ ||22|| guruprajñāprasādena mūrkho vā yadi paṇḍitaḥ | yastu saṁbudhyate tattvaṁ virakto bhavasāgarāt ||23|| rāgadveṣavinirmuktaḥ sarvabhūtahite rataḥ | dṛḍhabodhaśca dhīraśca sa gacchetparamaṁ padam ||24|| ghaṭe bhinne ghaṭākāśa ākāśe līyate yathā | dehābhāve tathā yogī svarūpe paramātmani ||25|| ukteyaṁ karmayuktānāṁ matiryānte'pi sā gatiḥ | na coktā yogayuktānāṁ matiryānte'pi sā gatiḥ ||26|| yā gatiḥ karmayuktānāṁ sā ca vāgindriyādvadet | yogināṁ yā gatiḥ kvāpi hyakathyā bhavatorjitā ||27|| evaṁ jñātvā tvamuṁ mārgaṁ yogināṁ naiva kalpitam | vikalpavarjanaṁ teṣāṁ svayaṁ siddhiḥ pravartate ||28|| tīrthe vāntyajagehe vā yatra kutra mṛto'pi vā | na yogī paśyate garbhaṁ pare brahmaṇi līyate ||29|| sahajamajamacintyaṁ yastu paśyetsvarūpaṁ ghaṭati yadi yatheṣṭaṁ lipyate naiva doṣaiḥ | sakṛdapi tadabhāvātkarma kiṁcinnakuryāt tadapi na ca vibaddhaḥ saṁyamī vā tapasvī ||30|| nirāmayaṁ niṣpratimaṁ nirākṛtiṁ nirāśrayaṁ nirvapuṣaṁ nirāśiṣam | nirdvandvanirmohamaluptaśaktikaṁ tamīśamātmānamupaiti śāśvatam ||31|| vedo na dīkśā na ca muṇḍanakriyā gururna śiṣyo na ca yantrasampadaḥ | mudrādikaṁ cāpi na yatra bhāsate tamīśamātmānamupaiti śāśvatam ||32|| na śāmbhavaṁ śāktikamānavaṁ na vā piṇḍaṁ ca rūpaṁ ca padādikaṁ na vā | ārambhaniṣpattighaṭādikaṁ ca no tamīśamātmānamupaiti śāśvatam ||33|| yasya svarūpātsacarācaraṁ jaga- dutpadyate tiṣṭhati līyate'pi vā | payovikārādiva phenabudbudā- stamīśamātmānamupaiti śāśvatam ||34|| nāsānirodho na ca dṛṣṭirāsanaṁ bodho'pyabodho'pi na yatra bhāsate | nāḍīpracāro'pi na yatra kiñci- ttamīśamātmānamupaiti śāśvatam ||35|| nānātvamekatvamubhatvamanyatā aṇutvadīrghatvamahattvaśūnyatā | mānatvameyatvasamatvavarjitaṁ tamīśamātmānamupaiti śāśvatam ||36|| susaṁyamī vā yadi vā na saṁyamī susaṁgrahī vā yadi vā na saṁgrahī | niṣkarmako vā yadi vā sakarmaka- stamīśamātmānamupaiti śāśvatam || 37|| mano na buddhirna śarīramindriyaṁ tanmātrabhūtāni na bhūtapañcakam | ahaṁkṛtiścāpi viyatsvarūpakaṁ tamīśamātmānamupaiti śāśvatam ||38|| vidhau nirodhe paramātmatāṁ gate na yoginaścetasi bhedavarjite | śaucaṁ na vāśaucamaliṅgabhāvanā sarvaṁ vidheyaṁ yadi vā niṣidhyate || 39|| mano vaco yatra na śaktamīrituṁ nūnaṁ kathaṁ tatra gurūpadeśatā | imāṁ kathāmuktavato gurosta- dyuktasya tattvaṁ hi samaṁ prakāśate ||40|| iti dvitīyo'dhyāyaḥ ||2|| atha tṛtīyo'dhyāyaḥ || guṇaviguṇavibhāgo vartate naiva kiñcit rativirativihīnaṁ nirmalaṁ niṣprapañcam | guṇaviguṇavihīnaṁ vyāpakaṁ viśvarūpaṁ kathamahamiha vande vyomarūpaṁ śivaṁ vai ||1|| śvetādivarṇarahito niyataṁ śivaśca kāryaṁ hi kāraṇamidaṁ hi paraṁ śivaśca | evaṁ vikalparahito'hamalaṁ śivaśca svātmānamātmani sumitra kathaṁ namāmi ||2|| nirmūlamūlarahito hi sadodito'haṁ nirdhūmadhūmarahito hi sadodito'ham | nirdīpadīparahito hi sadodito'haṁ jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||3|| niṣkāmakāmamiha nāma kathaṁ vadāmi niḥsaṅgasaṅgamiha nāma kathaṁ vadāmi | niḥsārasārarahitaṁ ca kathaṁ vadāmi jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||4|| advaitarūpamakhilaṁ hi kathaṁ vadāmi dvaitasvarūpamakhilaṁ hi kathaṁ vadāmi | nityaṁ tvanityamakhilaṁ hi kathaṁ vadāmi jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||5|| sthūlaṁ hi no nahi kṛśaṁ na gatāgataṁ hi ādyantamadhyarahitaṁ na parāparaṁ hi | satyaṁ vadāmi khalu vai paramārthatattvaṁ jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||6|| saṁviddhi sarvakaraṇāni nabhonibhāni saṁviddhi sarvaviṣayāṁśca nabhonibhāṁśca | saṁviddhi caikamamalaṁ na hi bandhamuktaṁ jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||7|| durbodhabodhagahano na bhavāmi tāta durlakśyalakśyagahano na bhavāmi tāta | āsannarūpagahano na bhavāmi tāta jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||8|| niṣkarmadahano jvalano bhavāmi nirduḥkhaduḥkhadahano jvalano bhavāmi | nirdehadehadahano jvalano bhavāmi jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||9|| niṣpāpapāpadahano hi hutāśano'haṁ nirdharmadharmadahano hi hutāśano'ham | nirbandhabandhadahano hi hutāśano'haṁ jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||10|| nirbhāvabhāvarahito na bhavāmi vatsa niryogayogarahito na bhavāmi vatsa | niścittacittarahito na bhavāmi vatsa jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||11|| nirmohamohapadavīti na me vikalpo niḥśokaśokapadavīti na me vikalpaḥ | nirlobhalobhapadavīti na me vikalpo jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||12|| saṁsārasantatilatā na ca me kadācit santoṣasantatisukho na ca me kadācit | ajñānabandhanamidaṁ na ca me kadācit jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||13|| saṁsārasantatirajo na ca me vikāraḥ santāpasantatitamo na ca me vikāraḥ | sattvaṁ svadharmajanakaṁ na ca me vikāro jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||14|| santāpaduḥkhajanako na vidhiḥ kadācit santāpayogajanitaṁ na manaḥ kadācit | yasmādahaṅkṛtiriyaṁ na ca me kadācit jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||15|| niṣkampakampanidhanaṁ na vikalpakalpaṁ svapnaprabodhanidhanaṁ na hitāhitaṁ hi | niḥsārasāranidhanaṁ na carācaraṁ hi jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||16|| no vedyavedakamidaṁ na ca hetutarkyaṁ vācāmagocaramidaṁ na mano na buddhiḥ | evaṁ kathaṁ hi bhavataḥ kathayāmi tattvaṁ jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||17|| nirbhinnabhinnarahitaṁ paramārthatattva- mantarbahirna hi kathaṁ paramārthatattvam | prāksambhavaṁ na ca rataṁ nahi vastu kiñcit jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||18|| rāgādidoṣarahitaṁ tvahameva tattvaṁ daivādidoṣarahitaṁ tvahameva tattvam | saṁsāraśokarahitaṁ tvahameva tattvaṁ jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||19|| sthānatrayaṁ yadi ca neti kathaṁ turīyaṁ kālatrayaṁ yadi ca neti kathaṁ diśaśca | śāntaṁ padaṁ hi paramaṁ paramārthatattvaṁ jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||20|| dīrgho laghuḥ punaritīha name vibhāgo vistārasaṁkaṭamitīha na me vibhāgaḥ | koṇaṁ hi vartulamitīha na me vibhāgo jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||21|| mātāpitādi tanayādi na me kadācit jātaṁ mṛtaṁ na ca mano na ca me kadācit | nirvyākulaṁ sthiramidaṁ paramārthatattvaṁ jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||22|| śuddhaṁ viśuddhamavicāramanantarūpaṁ nirlepalepamavicāramanantarūpam | niṣkhaṇḍakhaṇḍamavicāramanantarūpaṁ jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||23|| brahmādayaḥ suragaṇāḥ kathamatra santi svargādayo vasatayaḥ kathamatra santi | yadyekarūpamamalaṁ paramārthatattvaṁ jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||24|| nirneti neti vimalo hi kathaṁ vadāmi niḥśeṣaśeṣavimalo hi kathaṁ vadāmi | nirliṅgaliṅgavimalo hi kathaṁ vadāmi jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||25|| niṣkarmakarmaparamaṁ satataṁ karomi niḥsaṅgasaṅgarahitaṁ paramaṁ vinodam | nirdehadeharahitaṁ satataṁ vinodaṁ jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||26|| māyāprapañcaracanā na ca me vikāraḥ | kauṭilyadambharacanā na ca me vikāraḥ | satyānṛteti racanā na ca me vikāro jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||27|| sandhyādikālarahitaṁ na ca me viyogo- hyantaḥ prabodharahitaṁ badhiro na mūkaḥ | evaṁ vikalparahitaṁ na ca bhāvaśuddhaṁ jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||28|| nirnāthanātharahitaṁ hi nirākulaṁ vai niścittacittavigataṁ hi nirākulaṁ vai | saṁviddhi sarvavigataṁ hi nirākualaṁ vai jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||29|| kāntāramandiramidaṁ hi kathaṁ vadāmi saṁsiddhasaṁśayamidaṁ hi kathaṁ vadāmi | evaṁ nirantarasamaṁ hi nirākulaṁ vai jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||30|| nirjīvajīvarahitaṁ satataṁ vibhāti nirbījabījarahitaṁ satataṁ vibhāti | nirvāṇabandharahitaṁ satataṁ vibhāti jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||31|| sambhūtivarjitamidaṁ satataṁ vibhāti saṁsāravarjitamidaṁ satataṁ vibhāti | saṁhāravarjitamiadaṁ satataṁ vibhāti jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||32|| ullekhamātramapi te na ca nāmarūpaṁ nirbhinnabhinnamapi te na hi vastu kiñcit | nirlajjamānasa karoṣi kathaṁ viṣādaṁ jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||33|| kiṁ nāma rodiṣi sakhe na jarā na mṛtyuḥ kiṁ nāma rodiṣi sakhe na ca janma duḥkham | kiṁ nāma rodiṣi sakhe na ca te vikāro jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||34|| kiṁ nāma rodiṣi sakhe na ca te svarūpaṁ kiṁ nāma rodiṣi sakhe na ca te virūpam | kiṁ nāma rodiṣi sakhe na ca te vayāṁsi jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||35|| kiṁ nāma rodiṣi sakhe na ca te vayāṁsi kiṁ nāma rodiṣi sakhe na ca te manāṁsi | kiṁ nāma rodiṣi sakhe na tavendriyāṇi jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||36|| kiṁ nāma rodiṣi sakhe na ca te'sti kāmaḥ kiṁ nāma rodiṣi sakhe na ca te pralobhaḥ | kiṁ nāma rodiṣi sakhe na ca te vimoho jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||37|| aiśvaryamicchasi kathaṁ na ca te dhanāni aiśvaryamicchasi kathaṁ na ca te hi patnī | aiśvaryamicchasi kathaṁ na ca te mameti jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||38|| liṅgaprapañcajanuṣī na ca te na me ca nirlajjamānasamidaṁ ca vibhāti bhinnam | nirbhedabhedarahitaṁ na ca te na me ca jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||39|| no vāṇumātramapi te hi virāgarūpaṁ no vāṇumātramapi te hi sarāgarūpam | no vāṇumātramapi te hi sakāmarūpaṁ jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||40|| dhyātā na te hi hṛdaye na ca te samādhi- rdhyānaṁ na te hi hṛdaye na bahiḥ pradeśaḥ | dhyeyaṁ na ceti hṛdaye na hi vastu kālo jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||41|| yatsārabhūtamakhilaṁ kathitaṁ mayā te na tvaṁ na me na mahato na gururna na śiṣyaḥ | svacchandarūpasahajaṁ paramārthatattvaṁ jñānāmṛtaṁ samarasaṁ gaganopamo'ham ||42|| kathamiha paramārthaṁ tattvamānandarūpaṁ kathamiha paramārthaṁ naivamānandarūpam | kathamiha paramārthaṁ jñānavijñānarūpaṁ yadi paramahamekaṁ vartate vyomarūpam ||43|| dahanapavanahīnaṁ viddhi vijñānameka- mavanijalavihīnaṁ viddhi vijñānarūpam | samagamanavihīnaṁ viddhi vijñānamekaṁ gaganamiva viśālaṁ viddhi vijñānamekam ||44|| na śūnyarūpaṁ na viśūnyarūpaṁ na śuddharūpaṁ na viśuddharūpam | rūpaṁ virūpaṁ na bhavāmi kiñcit svarūparūpaṁ paramārthatattvam ||45|| muñca muñca hi saṁsāraṁ tyāgaṁ muñca hi sarvathā | tyāgātyāgaviṣaṁ śuddhamamṛtaṁ sahajaṁ dhruvam ||46|| iti tṛtīyo'dhyāyaḥ ||3|| atha caturtho'dhyāyaḥ || nāvāhanaṁ naiva visarjanaṁ vā puṣpāṇi patrāṇi kathaṁ bhavanti | dhyānāni mantrāṇi kathaṁ bhavanti samāsamaṁ caiva śivārcanaṁ ca ||1|| na kevalaṁ bandhavibandhamukto na kevalaṁ śuddhaviśuddhamuktaḥ | na kevalaṁ yogaviyogamuktaḥ sa vai vimukto gaganopamo'ham ||2|| sañjāyate sarvamidaṁ hi tathyaṁ sañjāyate sarvamidaṁ vitathyam | evaṁ vikalpo mama naiva jātaḥ svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||3|| na sāñjanaṁ caiva nirañjanaṁ vā na cāntaraṁ vāpi nirantaraṁ vā | antarvibhannaṁ na hi me vibhāti svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||4|| abodhabodho mama naiva jāto bodhasvarūpaṁ mama naiva jātam | nirbodhabodhaṁ ca kathaṁ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||5|| na dharmayukto na ca pāpayukto na bandhayukto na ca mokśayuktaḥ | yuktaṁ tvayuktaṁ na ca me vibhāti svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||6|| parāparaṁ vā na ca me kadācit madhyasthabhāvo hi na cārimitram | hitāhitaṁ cāpi kathaṁ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||7|| nopāsako naivamupāsyarūpaṁ na copadeśo na ca me kriyā ca | saṁvitsvarūpaṁ ca kathaṁ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||8|| no vyāpakaṁ vyāpyamihāsti kiñcit na cālayaṁ vāpi nirālayaṁ vā | aśūnyaśūnyaṁ ca kathaṁ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||9|| na grāhako grāhyakameva kiñcit na kāraṇaṁ vā mama naiva kāryam | acintyacintyaṁ ca kathaṁ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||10|| na bhedakaṁ vāpi na caiva bhedyaṁ na vedakaṁ vā mama naiva vedyam | gatāgataṁ tāta kathaṁ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||11|| na cāsti deho na ca me videho buddirmano me na hi cendriyāṇi | rāgo virāgaśca kathaṁ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||12|| ullekhamātraṁ na hi bhinnamuccai- rullekhamātraṁ na tirohitaṁ vai | samāsamaṁ mitra kathaṁ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||13|| jitendriyo'haṁ tvajitendriyo vā na saṁyamo me niyamo na jātaḥ | jayājayau mitra kathaṁ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||14|| amūrtamūrtirna ca me kadāci- dādyantamadhyaṁ na ca me kadācit | balābalaṁ mitra kathaṁ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||15|| mṛtāmṛtaṁ vāpi viṣāviṣaṁ ca sañjāyate tāta na me kadācit | aśuddhaśuddhaṁ ca kathaṁ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||16|| svapnaḥ prabodho na ca yogamudrā naktaṁ divā vāpi na me kadācit | aturyaturyaṁ ca kathaṁ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||17|| saṁviddhi māṁ sarvavisarvamuktaṁ māyā vimāyā na ca me kadācit | sandhyādikaṁ karma kathaṁ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||18|| saṁviddhi māṁ sarvasamādhiyuktaṁ saṁviddhi māṁ lakśyavilakśyamuktam | yogaṁ viyogaṁ ca kathaṁ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||19|| mūrkho'pi nāhaṁ na ca paṇḍito'haṁ maunaṁ vimaunaṁ na ca me kadācit | tarkaṁ vitarkaṁ ca kathaṁ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||20|| pitā ca mātā ca kulaṁ na jāti- rjanmādi mṛtyurna ca me kadācit | snehaṁ vimohaṁ ca kathaṁ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||21|| astaṁ gato naiva sadodito'haṁ tejovitejo na ca me kadācit | sandhyādikaṁ karma kathaṁ vadāmi svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||22|| asaṁśayaṁ viddhi nirākulaṁ māṁ asaṁśayaṁ viddhi nirantaraṁ mām | asaṁśayaṁ viddhi nirañjanaṁ māṁ svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||23|| dhyānāni sarvāṇi parityajanti śubhāśubhaṁ karma parityajanti | tyāgāmṛtaṁ tāta pibanti dhīrāḥ svarūpanirvāṇamanāmayo'ham ||24|| vindati vindati na hi na hi yatra chandolakśaṇaṁ na hi na hi tatra | samarasamagno bhāvitapūtaḥ pralapati tattvaṁ paramavadhūtaḥ ||25|| iti caturtho'dhyāyaḥ ||4|| atha pañcamodhyāyaḥ || om iti gaditaṁ gaganasamaṁ tat na parāparasāravicāra iti | avilāsavilāsanirākaraṇaṁ kathamakśarabindusamuccaraṇam ||1|| iti tattvamasiprabhṛtiśrutibhiḥ pratipāditamātmani tattvamasi | tvamupādhivivarjitasarvasamaṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||2|| adhaūrdhvavivarjitasarvasamaṁ bahirantaravarjitasarvasamam | yadi caikavivarjitasarvasamaṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||3|| na hi kalpitakalpavicāra iti na hi kāraṇakāryavicāra iti | padasandhivivarjitasarvasamaṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||4|| na hi bodhavibodhasamādhiriti na hi deśavideśasamādhiriti | na hi kālavikālasamādhiriti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||5|| na hi kumbhanabho na hi kumbha iti na hi jīvavapurna hi jīva iti | na hi kāraṇakāryavibhāga iti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||6|| iha sarvanirantaramokśapadaṁ laghudīrghavicāravihīna iti | na hi vartulakoṇavibhāga iti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||7|| iha śūnyaviśūnyavihīna iti iha śuddhaviśuddhavihīna iti | iha sarvavisarvavihīna iti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||8|| na hi bhinnavibhinnavicāra iti bahirantarasandhivicāra iti | arimitravivarjitasarvasamaṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||9|| na hi śiṣyaviśiṣyasvarūpaiti na carācarabhedavicāra iti | iha sarvanirantaramokśapadaṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||10|| nanu rūpavirūpavihīna iti nanu bhinnavibhinnavihīna iti | nanu sargavisargavihīna iti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||11|| na guṇāguṇapāśanibandha iti mṛtajīvanakarma karomi katham | iti śuddhanirañjanasarvasamaṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||12|| iha bhāvavibhāvavihīna iti iha kāmavikāmavihīna iti | iha bodhatamaṁ khalu mokśasamaṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||13|| iha tattvanirantaratattvamiti na hi sandhivisandhivihīna iti | yadi sarvavivarjitasarvasamaṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||14|| aniketakuṭī parivārasamaṁ ihasaṅgavisaṅgavihīnaparam | iha bodhavibodhavihīnaparaṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||15|| avikāravikāramasatyamiti avilakśavilakśamasatyamiti | yadi kevalamātmani satyamiti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||16|| iha sarvasamaṁ khalu jīva iti iha sarvanirantarajīva iti | iha kevalaniścalajīva iti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||17|| avivekavivekamabodha iti avikalpavikalpamabodha iti | yadi caikanirantarabodha iti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||18|| na hi mokśapadaṁ na hi bandhapadaṁ na hi puṇyapadaṁ na hi pāpapadam | na hi pūrṇapadaṁ na hi riktapadaṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||19|| yadi varṇavivarṇavihīnasamaṁ yadi kāraṇakāryavihīnasamam | yadibhedavibhedavihīnasamaṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||20|| iha sarvanirantarasarvacite iha kevalaniścalasarvacite | dvipadādivivarjitasarvacite kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||21|| atisarvanirantarasarvagataṁ atinirmalaniścalasarvagatam | dinarātrivivarjitasarvagataṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||22|| na hi bandhavibandhasamāgamanaṁ na hi yogaviyogasamāgamanam | na hi tarkavitarkasamāgamanaṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||23|| iha kālavikālanirākaraṇaṁ aṇumātrakṛśānunirākaraṇam | na hi kevalasatyanirākaraṇaṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||24|| iha dehavidehavihīna iti nanu svapnasuṣuptivihīnaparam | abhidhānavidhānavihīnaparaṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||25|| gaganopamaśuddhaviśālasamaṁ atisarvavivarjitasarvasamam | gatasāravisāravikārasamaṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||26|| iha dharmavidharmavirāgatara- miha vastuvivastuvirāgataram | iha kāmavikāmavirāgataraṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||27|| sukhaduḥkhavivarjitasarvasama- miha śokaviśokavihīnaparam | guruśiṣyavivarjitatattvaparaṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||28|| na kilāṅkurasāravisāra iti na calācalasāmyavisāmyamiti | avicāravicāravihīnamiti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||29|| iha sārasamuccayasāramiti | kathitaṁ nijabhāvavibheda iti | viṣaye karaṇatvamasatyamiti kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||30|| bahudhā śrutayaḥ pravadanti yato viyadādiridaṁ mṛgatoyasamam | yadi caikanirantarasarvasamaṁ kimu rodiṣi mānasi sarvasamam ||31|| vindati vindati na hi na hi yatra chandolakśaṇaṁ na hi na hi tatra | samarasamagno bhāvitapūtaḥ pralapati tattvaṁ paramavadhūtaḥ ||32|| iti pañcamo'dhyāyaḥ ||5|| atha ṣaṣṭhamo'dhyāyaḥ || bahudhā śrutayaḥ pravadanti vayaṁ viyadādiridaṁ mṛgatoyasamam | yadi caikanirantarasarvaśiva- mupameyamathohyupamā ca katham ||1|| avibhaktivibhaktivihīnaparaṁ nanu kāryavikāryavihīnaparam | yadi caikanirantarasarvaśivaṁ yajanaṁ ca kathaṁ tapanaṁ ca katham ||2|| mana eva nirantarasarvagataṁ hyaviśālaviśālavihīnaparam | mana eva nirantarasarvaśivaṁ manasāpi kathaṁ vacasā ca katham ||3|| dinarātrivibhedanirākaraṇa- muditānuditasya nirākaraṇam | yadi caikanirantarasarvaśivaṁ ravicandramasau jvalanaśca katham ||4|| gatakāmavikāmavibheda iti gataceṣṭaviceṣṭavibheda iti | yadi caikanirantarasarvaśivaṁ bahirantarabhinnamatiśca katham ||5|| yadi sāravisāravihīna iti yadi śūnyaviśūnyavihīna iti | yadi caikanirantarasarvaśivaṁ prathamaṁ ca kathaṁ caramaṁ ca katham ||6|| yadibhedavibhedanirākaraṇaṁ yadi vedakavedyanirākaraṇam | yadi caikanirantarasarvaśivaṁ tṛtīyaṁ ca kathaṁ turīyaṁ ca katham ||7|| gaditāviditaṁ na hi satyamiti viditāviditaṁ nahi satyamiti | yadi caikanirantarasarvaśivaṁ viṣayendriyabuddhimanāṁsi katham ||8|| gaganaṁ pavano na hi satyamiti dharaṇī dahano na hi satyamiti | yadi caikanirantarasarvaśivaṁ jaladaśca kathaṁ salilaṁ ca katham ||9|| yadi kalpitalokanirākaraṇaṁ yadi kalpitadevanirākaraṇam | yadi caikanirantarasarvaśivaṁ guṇadoṣavicāramatiśca katham ||10|| maraṇāmaraṇaṁ hi nirākaraṇaṁ karaṇākaraṇaṁ hi nirākaraṇam | yadi caikanirantarasarvaśivaṁ gamanāgamanaṁ hi kathaṁ vadati ||11|| prakṛtiḥ puruṣo na hi bheda iti na hi kāraṇakāryavibheda iti | yadi caikanirantarasarvaśivaṁ puruṣāpuruṣaṁ ca kathaṁ vadati ||12|| tṛtīyaṁ na hi duḥkhasamāgamanaṁ na guṇāddvitīyasya samāgamanam | yadi caikanirantarasarvaśivaṁ sthaviraśca yuvā ca śiśuśca katham ||13|| nanu āśramavarṇavihīnaparaṁ nanu kāraṇakartṛvihīnaparam | yadi caikanirantarasarvaśiva- mavinaṣṭavinaṣṭamatiśca katham ||14|| grasitāgrasitaṁ ca vitathyamiti janitājanitaṁ ca vitathyamiti | yadi caikanirantarasarvaśiva- mavināśi vināśi kathaṁ hi bhavet ||15|| puruṣāpuruṣasya vinaṣṭamiti vanitāvanitasya vinaṣṭamiti | yadi caikanirantarasarvaśiva- mavinodavinodamatiśca katham ||16|| yadi mohaviṣādavihīnaparo yadi saṁśayaśokavihīnaparaḥ | yadi caikanirantarasarvaśiva- mahameti mameti kathaṁ ca punaḥ ||17|| nanu dharmavidharmavināśa iti nanu bandhavibandhavināśa iti | yadi caikanirantarasarvaśivaṁ- mihaduḥkhaviduḥkhamatiśca katham ||18|| na hi yājñikayajñavibhāga iti na hutāśanavastuvibhāga iti | yadi caikanirantarasarvaśivaṁ vada karmaphalāni bhavanti katham ||19|| nanu śokaviśokavimukta iti nanu darpavidarpavimukta iti | yadi caikanirantarasarvaśivaṁ nanu rāgavirāgamatiśca katham ||20|| na hi mohavimohavikāra iti na hi lobhavilobhavikāra iti | yadi caikanirantarasarvaśivaṁ hyavivekavivekamatiśca katham ||21|| tvamahaṁ na hi hanta kadācidapi kulajātivicāramasatyamiti | ahameva śivaḥ paramārtha iti abhivādanamatra karomi katham ||22|| guruśiṣyavicāraviśīrṇa iti upadeśavicāraviśīrṇa iti | ahameva śivaḥ paramārtha iti abhivādanamatra karomi katham ||23|| na hi kalpitadehavibhāga iti na hi kalpitalokavibhāga iti | ahameva śivaḥ paramārtha iti abhivādanamatra karomi katham ||24|| sarajo virajo na kadācidapi nanu nirmalaniścalaśuddha iti | ahameva śivaḥ paramārtha iti abhivādanamatra karomi katham ||25|| na hi dehavidehavikalpa iti anṛtaṁ caritaṁ na hi satyamiti | ahameva śivaḥ paramārtha iti abhivādanamatra karomi katham ||26|| vindati vindati na hi na hi yatra chandolakśaṇaṁ na hi na hi tatra | samarasamagno bhāvitapūtaḥ pralapati tattvaṁ paramavadhūtaḥ ||27|| iti ṣaṣṭhamo'dhyāyaḥ ||6|| atha saptamo'dhyāyaḥ || rathyākarpaṭaviracitakanthaḥ puṇyāpuṇyavivarjitapanthaḥ | śūnyāgāre tiṣṭhati nagno śuddhanirañjanasamarasamagnaḥ ||1|| lakśyālakśyavivarjitalakśyo yuktāyuktavivarjitadakśaḥ | kevalatattvanirañjanapūto vādavivādaḥ kathamavadhūtaḥ ||2|| āśāpāśavibandhanamuktāḥ śaucācāravivarjitayuktāḥ | evaṁ sarvavivarjitaśānta- stattvaṁ śuddhanirañjanavantaḥ ||3|| kathamiha dehavidehavicāraḥ kathamiha rāgavirāgavicāraḥ | nirmalaniścalagaganākāraṁ svayamiha tattvaṁ sahajākāram ||4|| kathamiha tattvaṁ vindati yatra rūpamarūpaṁ kathamiha tatra | gaganākāraḥ paramo yatra viṣayīkaraṇaṁ kathamiha tatra ||5|| gaganākāranirantarahaṁsa- stattvaviśuddhanirañjanahaṁsaḥ | evaṁ kathamiha bhinnavibhinnaṁ bandhavibandhavikāravibhinnam ||6|| kevalatattvanirantarasarvaṁ yogaviyogau kathamiha garvam | evaṁ paramanirantarasarva- mevaṁ kathamiha sāravisāram ||7|| kevalatattvanirañjanasarvaṁ gaganākāranirantaraśuddham | evaṁ kathamiha saṅgavisaṅgaṁ satyaṁ kathamiha raṅgaviraṅgam ||8|| yogaviyogai rahito yogī bhogavibhogai rahito bhogī | evaṁ carati hi mandaṁ mandaṁ manasā kalpitasahajānandam ||9|| bodhavibodhaiḥ satataṁ yukto dvaitādvaitaiḥ kathamiha muktaḥ | sahajo virajaḥ kathamiha yogī śuddhanirañjanasamarasabhogī ||10|| bhagnābhagnavivarjitabhagno lagnālagnavivarjitalagnaḥ | evaṁ kathamiha sāravisāraḥ samarasatattvaṁ gaganākāraḥ ||11|| satataṁ sarvavivarjitayuktaḥ sarvaṁ tattvavivarjitamuktaḥ | evaṁ kathamiha jīvitamaraṇaṁ dhyānādhyānaiḥ kathamiha karaṇam ||12|| indrajālamidaṁ sarvaṁ yathā marumarīcikā | akhaṇḍitamanākāro vartate kevalaḥ śivaḥ ||13|| dharmādau mokśaparyantaṁ nirīhāḥ sarvathā vayam | kathaṁ rāgavirāgaiśca kalpayanti vipaścitaḥ ||14|| vindati vindati na hi na hi yatra chandolakśaṇaṁ na hi na hi tatra | samarasamagno bhāvitapūtaḥ pralapati tattvaṁ paramavadhūtaḥ ||15|| iti saptamo'dhyāyaḥ ||7|| atha aṣṭamo'dhyāyaḥ || tvadyātrayā vyāpakatā hatā te dhyānena cetaḥparatā hatā te | stutyā mayā vākparatā hatā te kśamasva nityaṁ trividhāparādhān ||1|| kāmairahatadhīrdānto mṛduḥ śucirakiñcanaḥ | anīho mitabhuk śāntaḥ sthiro maccharaṇo muniḥ ||2|| apramatto gabhīrātmā dhṛtimān jitaṣaḍguṇaḥ | amānī mānadaḥ kalpo maitraḥ kāruṇikaḥ kaviḥ ||3|| kṛpālurakṛtadrohastitikśuḥ sarvadehinām | satyasāro'navadyātmā samaḥ sarvopakārakaḥ ||4|| avadhūtalakśaṇaṁ varṇairjñātavyaṁ bhagavattamaiḥ | vedavarṇārthatattvajñairvedavedāntavādibhiḥ ||5|| āśāpāśavinirmukta ādimadhyāntanirmalaḥ | ānande vartate nityamakāraṁ tasya lakśaṇam ||6|| vāsanā varjitā yena vaktavyaṁ ca nirāmayam | vartamāneṣu varteta vakāraṁ tasya lakśaṇam ||7|| dhūlidhūsaragātrāṇi dhūtacitto nirāmayaḥ | dhāraṇādhyānanirmukto dhūkārastasya lakśaṇam ||8|| tattvacintā dhṛtā yena cintāceṣṭāvivarjitaḥ | tamo'haṁkāranirmuktastakārastasya lakśaṇam ||9|| dattātreyāvadhūtena nirmitānandarūpiṇā | ye paṭhanti ca śṛṇvanti teṣāṁ naiva punarbhavaḥ ||10|| iti aṣṭamo'dhyāyaḥ ||8|| iti avadhūtagītā samāptā ||

A note on the text
This diacritical romanized transcription of the Sanskrit text of the Avadhuta Gita was yielded through the iteration of a version of the Avadhuta Gita encoded in ITRANS 5.2 by Sunder Hattangadi (sunderh@hotmail.com), version dated September 13, 2000. The ITRANS version was converted from ITRANS into its present form with the Itranslator 2003 (version 2.5.0.0) which functioned through the facility of the application WINE (version 1.1.35) within the operating system Ubuntu (version 9.10) (Karmic Koala), a Linux distribution. For all those involved in these applications, Sunder Hattangadi, Dattatreya and his disciples and particularly the Itranslater 2003, for whom I thank the Omkarananda Ashram Himalayas Rishikesh (India), I render my humble obeisances. In so doing I am only bowing to my Self. I will work on this project further at Wikisource: