Salute, Jonathan!/Capitul 18

Contenete - Capitul 17 - Capitul 18 - Capitul 19

Deciottesim capitul (18.esim capitul)
Pos tri dies Jonathan pensat que il have beson de (haver beson de = deve haver) papere. Il pensa que si il vell haver papere, il vell posser scrir un lettre si altri persones vell venir al castelle. Il sercha su chambre, e li papere es...necú! Su paperes es for, anc su scrites. Il pensa: “Alor, u es mi altri vestimentes?”

Il sercha, ma su altri vestimentes es necú. Li vestiment quel il portat quande il venit al castelle es for. Il save que Dracula ha fat it; ma il ne posse questionar le.

Nu 17 dies in plu ha passat, e Jonathan save necos. Quo far, quo far? Il sede se sur li lette. Il audi un son, e vide: éxter li fenestre il vide altri persones; mult persones e ott cavalles! Il conosse li persones: ili es slovacos, pro que il save que slovacos sempre have un baston in li manu. Il conosse anc li vestimentes del slovacos. Il curre al porta tra quel il vole vider li slovacos, ma vé! Li porta es cludet e serrat. Yer li porta esset apert; pro quo hodíe it es cludet?

Jonathan cria (criar es parlar fortmen): “Vu, slovacos! Vi, yo es ci! Veni ci, ples venir ci!” Li slovacos fa gestes con li manus, ma ne veni.

Nu veni un del ciganes, qui parla al slovacos. Li slovacos ride, e ili ne vide Jonathan plu. Jonathan continua criar: “Yo es ci! Ples venir ci! Por li amore de Deo, ples venir ci!” Ma li slovacos ni vide, ni parla a Jonathan. (“ni parla, ni ride” es “ne ride e ne parla”)

Jonathan vide li carres queles li slovacos usa. Li carres es grandissim. In li carres es buxes; anc li buxes es grandissim. Li slovacos es tre fort, e ili have null problema mover li buxes in li castelle. Pos to, li cigane da li slovacos moné, e li slovacos ea for.

Pos to, nullcos nov por Jonathan durant sett dies.

Pos sett dies, pos un parlada con li Comto Dracula, Dracula ea a su chambre. Ma hodíe Dracula ha eat plu tost (tost ↔ tard). Jonathan ea al fenestre, e vide éxter li castelle. Il audi li sones del ciganes, e atende.

Il atende deci minutes (sixant minutes es un hor), duant minutes, triant minutes. Nu veni alquo ex li fenestre del Comto. Yes, it es li Comto self. Ma quo? Il porta li vestimentes de Jonathan! E il vide li sac quel li féminas hat possedet! (posseder = haver) Nu Jonathan save quo va far Dracula: il va ear al cité, e far li gente (gente = persones) pensar que il es Jonathan, e fórsan ear al posta con su lettres! E si il fa un mal cose, li gente va pensar que it es Jonathan qui hat fat li mal cose!

Jonathan senti colere. Il pensa pri qualmen il ha devenit prisonario, e que mem prisonarios in London posse parlar con li gente ma il, il ne posse parlar con nequi. Ma il have nullcos a far, e il atende, e...atende...quo es to apu li lune? Oh, it es micri, micrissim punctus apu e circum li lune. Li punctus apu li lune es movent, e il vide les...ili es tre bell. Nu Jonathan senti se calm. Il sede se e vide li lune e li micrissim punctus. Il senti se tre bon.

Quo? Il audi un son; li voce de canes. Li voce veni de bass, in li valley, quel Jonathan ne posse vider. Li voce deveni plu e plu grand. Jonathan continua vider li punctus apu li lune e di a se self: leva te! Leva te! Pro quo tu sede ancor? Ma il trova it tre desfacil...il ne save qualmen mover se. Li punctus deveni plu e plu mult, e comensa devenir...no! Jonathan leva se e curre. It esset li féminas. Ma Jonathan curre rapidmen, til su chambre.

Pos quelc hores Jonathan audi alquo in li chambre del Comto. It es li cri (cri → criar) de un person: ahh! Pos to il audi nequo. Quo it es? Il vole aperter li porta, ma it es cludet. Il ne save quo far, e il plora. Il plora quelc minutes, pos quel il audi un altri cri – it es li cri de un fémina. Ella vide Jonathan in li fenestre e cria: “Tu monstru (monstru = malissim person), u es mi filie?”

Jonathan pensa: “Yo ne es li monstru, it es Dracula!” Ma il ne save quo far, e li fémina cria denov: “Tu monstru, da me mi filie!”

In ti moment, Jonathan audi li voce del Comto. Pos to veni li voce de lupos, un grandissim ululada de lupos. Li lupos veni, e intra li castelle u sta li fémina. Pos un minute li fémina es mort, permanjat (permanjar = manjar tot) per li lupos. Jonathan pensa: “Yo ne posse sentir me trist por la, nam yo save que li cri in li chambre de Dracula esset su filie, e sin su filie it es plu bon que ella es mort. Quam malissim loc es li castelle.”

E Jonathan pensa denov: “Quo far? Quo yo posse far? Qualmen forear de ti malissim loc de nocte e timore?”

apert, apertet
Apert e apertet es simil, ma diferent.
 * apert = it ne es cludet
 * apertet = on ha apertet it (it esset cludet, ma ne es cludet)

beson, besonar
Yo have beson de alquo = Yo besona alquo:
 * Yo have beson de manjar.
 * Yo besona manjar.

ni
On posse usar ni sin ne, si on vole. It es un fort ne.
 * Yo parla ni german, ni slovac. (= Yo vermen ne parla les)
 * Yo ne vole intrar li castelle, ni in li jorne, ni in li nocte. (= Yo vermen nequande vole intrar li castelle)

ne, ne
On posse usar un ne, o plu quam un ne.
 * Yo save nullcos pri London. = Yo ne save nullcos pri London.
 * Yo conosse nequi in li castelle. = Yo ne conosse nequi in li castelle.

·ant
Por 20, 30...til 90, on usa ·ant.
 * duant, triant, quarant, quinant, sixant, settant, ottant, ninant...cent (100).

per·
On posse usar per· por dar un verbe un sentiment de 'omnicos'.
 * manjar -> permanjar (manjar omnicos: nu hay nullcos a manjar)
 * scrir -> perscrir (scrir omnicos: nu hay nullcos a scrir)

Vocabularium

 * apu
 * baston
 * beson
 * buxe
 * carre
 * colere
 * cri
 * verbe: criar
 * duant
 * gente
 * filie
 * intrar
 * minute
 * monstru
 * papere
 * per
 * permanjar
 * tost
 * triant

|18